Otkriveno pet novih planeta zaključanih u rijetkim ritmičkim plesovima oko zvijezda, udaljenih 200 svjetlosnih godina

Astronomi su otkrili čitav planetarni sistem, uključujući šest različitih planeta, ali nije sve kako izgleda

Oko 200 svjetlosnih godina udaljenih od Zemlje nalazi se zvijezda nazvana TOI-178, koja je dio sazviježđa Skulptor. U početku su naučnici vjerovali da postoje dvije planete koje kruže oko zvijezde, ali nakon pomnijeg istraživanja otkrili su mnogo više od toga. Otkriće bi sada moglo dovesti u pitanje teorije o tome kako nastaju planete.

“Daljnim promatranjima shvatili smo da nisu dvije planete koje kruže oko zvijezde na približno istoj udaljenosti od nje, već više planeta u vrlo posebnoj konfiguraciji”, objasnio je Adrien Leleu, CHEOPS-ov član sa Univerziteta u Bernu i vodeći autor knjige studija. Astronomi su otkrili šest planeta, od kojih se pet nalazi u neobičnoj ritmičkoj orbiti oko zvijezda. Zajedno planete stvaraju rezonancu i obrazac, dok se poravnavaju svakih nekoliko putanja. Ovo nije potpuno stran koncept istraživačima, jer se slični obrasci mogu vidjeti oko Jupitera, mnogo bliže kući, našem Solarnom sistemu. Tri Jupiterova mjeseca, Io, Europa, i Ganimed, orbitiraju oko planete i  za svaku četvrtu čitavu kružnu putanju koju napravi Io, Europa dovrši dvije, a Ganimed jednu kružnu putanju, tako stvarajući obrazac 4:2:1.

Schema planetarnog sistema TOI-178

Iak je obrazloženje Jupiterovog obrasca udaljenost njegovih mjesečevih satelita od njega, sistem na TOI- 178 je puno kompleksniji. Pet planeta prati obrazac 18:9:6:4:3, što znači da za svaku 18 punu orbitu koju završi najbliži planet, drugi najbliži planet dovrši u pola manje punih orbita.

Pogledajte kratki animirani prikaz sistema TOI-178, šesto-planetnog tranzitnog sistema, sa najviše planeta koje zajedno formiraju Laplaceovu rezonancu

Ali obrazac predstavlja nešto više, jer ovaj lanac rezonancije odaje čitav svijet informacija o tome kako je planetarni sistem formiran i kako je evoluirao. Yan Alibert, profesor astrofizike na Univerzitetu u Bernu i koautor studija, objasnio je prema CNN-u:

“Orbite u ovom sistemu su vrlo dobro uređene, što nam govori da je ovaj sistem evoluirao prilično nježno od svog postanka. Često, u ranijim danima formiranja planetarnog sistema, veće planete svojim gravitacijskim uticajem mogu poremetiti svoje manje kolege, a ponekad ih čak potpuno izbaciti iz sistema. Međutim, čini se da je sistem TOI-178 sačuvan, sudeći prema rezonantnim orbitama”.

“Čini se da postoji planeta gusta poput Zemlje, do vrlo patuljaste planete sa polovinom gustine Neptuna, a zatim planeta sa gustinom Neptuna. To nije ono na što smo navikli”, objasnio je Nathan Hara, istraživač i CHEOPS-ov saradnik sa Univerziteta u Ženevi.

“Ovaj kontrast između ritmičke harmonije orbitalnog kretanja i neuređenih gustoća sigurno izaziva naše razumijevanje nastanka i evolucije planetarnih sistema”.

Teleskop CHEOPS

Naučnici su koristili brojne teleskope za proučavanje planetarnog sistema, uključujući satelit CHEOPS i nekoliko onih koji se nalaze u Evropskom Južnom  Opservatoriju u Čileu.